Klaas Mastenbroek, de grootste ENPS-er

12 april is het drie jaar geleden dat Klaas Mastenbroek is overleden. Er zal waarschijnlijk nooit meer een ENPSer komen zoals Klaas. Ten eerste was hij onnoemelijk lang, tussen 1938 en 2008, lid van ENPS. Ten tweede was zijn kracht legendarisch. Zelfs op 87-jarige leeftijd was hij sterker dan wij allen bij elkaar. Vlak voor zijn dood voerde hij met een bijna 100% score de ranglijst van de interne aan. Maar ook lang, heel lang geleden was hij al sterker dan wij allen ooit zullen worden.

In de jaren veertig stonden er partijen van hem in het nationale KNSB-blad, ik laat er hier eentje zien, uit de “Grote Bondswedstrijden te Arnhem”. Dat is een soort openkampioeschap van Nederland, met 16 achtkampen en een aantal kleinere gesloten groepen. Er deden enkele honderden schakers uit heel het land aan mee. De eerste groep werd gewonnen door Constant Orbaan, nummer 2 was Johan Barendregt, dat waren destijds hele grote namen. Klaas speelde in de tweede groep en werd daarin één na laatste. Maar hij won wel de partij die bekroond werd met de schoonheidsprijs van het toernooi.

Ondanks “nijpend plaatsgebrek” in het oktobernummer van 1949 van de KNSB werd de partij van Klaas geanalyseerd, klik hier en hier voor de scans met analyse van de partij. Hier kun je hem naspelen:

Diagram uit Klaas’ partij in het bondsblad van 1949.

Nog een oude partij haal ik uit “De Band” dat was het blad van de ASB, de toenmalige SGA. Hou er rekening mee dat publicatie in zo’n blad een heel andere status heeft dan het nu het geval zou zijn. In een wereld zonder internet waren dit soort tijdschriften het enige dat de naar informatie hongerende schakers hadden.

Klik op de afbeelding om het artikel en de analyse te lezen.

Klik hieronder op het label “klaas” voor meer artikelen over hem op dit blog. Een super mooie partij van hem die hij won tegen een toekomstig kampioen van nederland, Hoan Liong Tan, staat in “De gestrekte mars naar het doel”. Een paar dagen geleden werd er nog op dat artikel gereageerd door de neef van Tan. Kennelijk worden de oude stukken over Klaas op ons blog nog steeds gevonden en gelezen! Een mooie eer, ik hoop dat er in de toekomst nog veel bezoekers zullen genieten van de verhalen en partijen van deze legendarische ENPSer.

Niek

De gestrekte mars naar het doel

Klaas Mastenbroek overleed op 12 april 2008, vandaag een jaar geleden. Klaas was minstens 70 jaar lid van onze club: er is nog een clubblad uit 1938 bewaard gebleven waarin hij staat vermeld. 70 jaar, het is al veel vaker verteld, maar blijf er toch maar weer eens een keer bij stil staan ... het is een verschrikkelijk lange tijd.

Klaas’gezondheid werd wat minder en daarom kwam hij een aantal jaren geleden niet meer naar ENPS. Ronald Post kwam op het idee om Klaas iedere vrijdagavond te halen en te brengen, en dat was een geweldige zet. Dank je wel Ronald! De hernieuwde kennismaking met het fenomeen Mastenbroek heeft ENPS een hoop punten in de externe competitie opgeleverd en de leden op de interne competitie doen sidderen. Klaas won vrijwel alles met achteloos gemak en liet je voelen niets van het spel te begrijpen. Kees Bakker is in het bezit van een grote stapel partijnotaties van Klaas en heeft 8 daarvan ingevoerd. Het zijn partijen tegen bekende ENPS-ers die één voor één door de gehaktmolen worden gehaald. Voordat ik die partijen laat zien eerst nog een bijzonder verhaal over de grootheid Klaas Mastenbroek.

Vroeger heette de SGA de “ASB”, de Amsterdamse SchaakBond. “De Band” was daarvan het z.g. Officieel Orgaan ofwel het bijbehorende tijdschrift. Daar stonden regelmatig partijen in van Klaas en hij heeft een aantal van die blaadjes bewaard. Af en toe wordt er ook over ENPS geschreven. Dat is leuk, want het archief van onze club, met haar rijke historie, is helaas verloren gegaan.


In een ‘De Band’ uit 1958 (afbeelding hierboven, klik er op om het te lezen) wordt uitgebreid verslag gedaan van de open kampioenschappen van Amsterdam. Via voorrondes kon je je voor een gesloten achtkamp plaatsen. De uiteindelijke winnaar, H.L. Tan, was een bijzondere man. Hij kwam uit het niets, werd in 1961 kampioen van Nederland, en verdween daarna weer in het niets. Meer informatie over Tan is natuurlijk te vinden op internet, zie bijvoorbeeld www.dewilligedame.nl (maar er zijn vast nog betere bronnen). Klaas deed ook mee met het Open Amsterdamse kampioenschap, plaatste zich voor de achtkamp, speelde tegen Tan en won:



Wat een heerlijke partij!! De kampioen van Amsterdam en van Nederland verliest van de kampioen van ENPS. In de afbeelding hieronder staat de analyse van de partij. Het commentaar er aan voorafgaand is ook kostelijk:
“Tan behoort tot de moderne jongeren, die alle oude franje nimmer gezien hebben, en in hun schaakstrijd zuiver een spel zien, zoals Abe Lenstra en Wilkes het goochelen met de bal, terwijl Mastenbroek alweer tot de oude stempel behoort, die de gestrekte mars naar het doel voor ogen houdt.”.
Dat allemaal was dus in 1958 jongens; een halve eeuw geleden, een andere wereld. Driekwart van de huidige ENPS-ers was nog niet eens geboren. En Klaas werd toen al tot de oude garde gerekend!!


Affijn, 50 jaar na de partij van Tan speelt Klaas zijn partijen tegen ons. Met zijn heldere postitionele stijl (de gestrekte mars naar het doel!) veegt hij met ons de vloer aan. Hieronder de partijen, zonder analyse, maar steeds met inleidende opmerking van Kees:

(1) Klaas Mastenbroek – Ron van Leeuwen
Spectaculaire partij met langere tijd drie dames op het bord.
(2) Johan van de Maas – Klaas Mastenbroek 12 jan ????
Johan komt sterk te staan na een kleine combinatie en gaat er vervolgens alsnog hard vanaf.
(3) Klaas Mastenbroek – Jan de Vries 23 feb 2000
Klassieke aanvalspartij. Instructief!
(4) Jan Velde – Klaas Mastenbroek 7 april 2000
Ook Jan houdt het niet droog. Klaas weet de weg naar winst te vinden.
(5) Peter Kersten – Klaas Mastenbroek 10 maart 1995
Peter gaat nog lang door, maar ook hier weet Klaas het snel af te maken.
(6) Klaas Mastenbroek – Kees 27 april 2001
Klaas wint op verschrikkelijk sterke wijze
(7) Klaas Mastenbroek – Bert 22 sept 2000
Bert houdt remise
(8) Niek – Klaas Mastenbroek 29 mei 1998
Het misschien beter deze niet te laten zien, een slachtpartij.


En dan slot nog een foto. Hij zat tussen zijn schaakpaperassen. Het toont hem herkenbaar; Klaas, al lang niet meer de jongste, maar toch in het middelpunt. Nota bene dansend met een leuke dame. Hij was zeker geen typische schaaknerd. Ik weet niet met wie hij op de foto staat, maar ik denk dat het vast na een avond bij ENPS was. Ronald ken jij die mensen nog?

Niek

Andre van Rijn - Klaas Mastenbroek 8 april 1999

Er is weer een partij ontcijfert, het valt niet mee om Klaas z'n notaties te lezen. Helaas is Andre dit keer het slachtoffer. Ik dacht dat deze partij door Andre gewonnen was omdat de laatste zet voor Andre was, meestal zijn die partijen voor Klaas verloren. Toch is niet alle moeite voor niets, het is best een aardige partij. Ik denk zelf dat Andre het beste ook zijn pionnenmeerderheid (op de damevleugel) in actie had kunnen brengen?

1. e4 c5 2. Nf3 Nf6 3. Nc3 e6 4. d4 d5 5. exd5 Nxd5 6. Nxd5 Qxd5 7. Be3 cxd4 8. Qxd4 Qxd4 9. Bxd4 Nc6 10. Bb5 Bd7 11. Bxc6 Bxc6 12. O-O-O f6 13. Rhe1 e5 14. Be3 Be7 15. Nh4 g6 16. f4 e4 17. g3 Kf7 18. Ng2 f5 19. Bd4 Rhd8 20. Ne3 b5 21. g4 Ke6 22. gxf5+ gxf5 23. Ng2 a6 24. Rg1 Bd6 25. Be3 Rg8 26. Nh4 Be7 27. Ng2 Rg4 28. Bf2 Bd6 29. Bg3 Rag8 30. Rgf1 Bc5 31. Rfe1 Rxg3 32. hxg3 Rxg3 33. Re2 e3 34. Ne1 Bd6 35. Rd4 Be4 36. Rxe4+ fxe4 37. Ng2 Bc5 38. a3 Kf5 39. b4 Bb6 40. Kb2 h5 41. a4 Kg4 42. axb5 axb5 43. Kb3

Groet, Kees

De partijen van Klaas

Klaas heeft heel heel veel partij gespeeld in zijn leven en velen zijn bewaard gebleven. Deze partijen heeft de club van de nabestaanden van Klaas gekregen en momenteel heb ik ze thuis staan. Bij tijd en wijle zal ik een partijtje opsnorren uit de doos om op de website te publiceren. Ik kan het niet zo mooi als Niek met de plaatjes en de bewegende diagrammen, maar de partijen zijn beslist de moeite waard om na te spelen. Mocht je ook interesse hebben in de partijen van Klaas schroom dan niet de partijen ook een tijdje te adopteren en op de site te publiseren van je bevindingen. Ook kan ik bij voorrang een tegenstander naar keuze opsnorren.

Vandaag Jan Velde tegen Klaas, een mooie aanvalspartij:

1. d4 e6 2. e4 d5 3. Nc3 Nf6 4. Bg5 dxe4 5. Nxe4 Be7 6. Bxf6 gxf6 7. Nf3 b6 8. Bb5+ Bd7 9. Bd3 Bc6 10. Qe2 Nd7 11. O-O-O Nf8 12. c4 Ng6 13. g3 O-O 14. h4 f5 15. Nc3 Bxf3 16. Qxf3 Qxd4 17. Qe2 Qc5 18. f4 Bf6 19. Nb5 a6 20. Na3 b5 21. Kb1 Rab8 22. cxb5 axb5 23. Rc1 Qb6 24. Nxb5 c6 25. Nc3 Qa5 26. Qc2 Ne7 27. Bc4 Nd5 28. Bb3 Rfd8 29. Na4 Nb4 30. Qc5 Rb5 31. Qc4 Rd4 32. Qe2 Nxa2 33. Rxc6 Rxb3 34. Rc8+ Rd8 35. Rxd8+ Bxd8 36. Rd1 Bf6 0-1

en opgegeven door Jan.

Groet,
Kees

PS Niek: ik heb er een gameviewertje bijgezet!

Klaas Mastenbroek is overleden

Vanmorgen om 8:05 uur is Klaas onverwacht overleden in het verpleeghuis De Poort. Ze wisten in het verpleeghuis niet precies de oorzaak, Klaas was benauwd geworden waarna de ambulance is gebeld maar het was te laat. Waarschijnlijk iets met zijn hart zei de verpleegster die ik sprak.

Het is een ongelooflijk verlies, Klaas is meer dan 70 jaar lid van ENPS geweest en was tot op het laatst een van onze allersterkste spelers.

Klaas zou op 2 juli 88 zijn geworden.


Zijn laatste partij.

Op 7 maart 2008 speelde Klaas zijn laatste partij. Hij won van Bas Jonkers. Hij won dit seizoen trouwens bijna alles. Wonderlijk dat ik uitgerekend die avond mijn fototoestel bij me had. Hieronder een foto waarop hij diezelfde avond meehelpt de zaal opbouwen.



Een mooie partij die Klaas een paar dagen daarvoor in de promotieklasse won staat in het stukje Helaas.
Er zijn nog heel veel meer stukjes over Klaas te vinden op deze website, bijvoorbeeld Klaas periodekampioen en een stukje over zijn leeftijd.

Niek

Klaas periodekampioen

Nestor Klaas won na een uurtje spelen van ENPS1-speler Mark Hecker, de op een na jongste ENPS-er. Zodoende is Klaas Mastenbroek, 87½ jaar oud, periodekampioen geworden met een bijna-100% score. De hoogbejaarde won alles en speelde slechts één enkel keertje remise. Dat was tegen Kees Bakker, die in die partij nota bene ook nog eens lang verloren heeft gestaan.

De stand krijg ik maandag van Bas, dus ik noem nu de overige uitslagen. Er waren in totaal 7 partijen. Bas won van Rahmat, dus hij zal wel tweede blijven in de eindstand. Heel goed van Bas, hij plaatst zich hiermee voor het eerste team in het volgende seizoen. Dirk, eigenlijk heet hij Dick, won van Leo. Ik won van André, hij had in de opening een mooie combinatie die hij niet zag, en blunderde in het middenspel.

Toen ik wegging waren er nog drie partijen bezig, Theo Bakker tegen Albert de Roo, Duck tegen Jan Velde, en Tony tegen Martin. Tony speelde weer karakteristiek: hij kwam te laat, stalde zijn halve liters uit, verloor een toren, kreeg toch wat tegenspel en had plotseling in het middenspel een knoepert van een combinatie waarna hij gewonnen stond. Maar ook hij speelde daarna niet optimaal, toen ik wegging zag ik geen duidelijke winnaar... het zal mij benieuwen.



Duck ging dacht ik verliezen van Jan, maar dat zag er heel lang niet naar uit. Wat is die Duck eigenlijk een goede speler. Met zijn bijzondere stijl (niet rocheren, alle pionnen aaneengesloten opspelen, paarden bij elkaar in buurt en vaak aan de rand) stond hij volgens mij lange tijd hartstikke gewonnen, in elk geval een pion voor!

Niek Verweij

Interne competitie ronde 6

Klaas Mastenbroek voert na 6 ronden de ranglijst aan. Hij heeft drie interne partijen gespeeld, en drie gewonnen. Hij speelde daarnaast twee keer extern, en won ook die twee. Een 100% score dus, wat een topsporter.

Klaas is al een heel mensenleven lang lid van ENPS, ik heb een ENPS-clubblad uit 1938 waarin hij al wordt genoemd. En vrijwel al die jaren, je gelooft het of niet, was hij kampioen van onze club. Dat Klaas in absolute termen oud is is dus wel duidelijk maar ook relatief is hij veruit de oudste, er gaapt een behoorlijk gat met de nr 2:

de leeftijd-top 3:
1. Klaas Mastenbroek 2-7-1920
2. Leo van Benten 11-3-1944
3. Victor Bartman 13-10-1947

Leo van Benten (de nr. laatst van de huidige interne) is als één-na-oudste toch maar een jong broekje als je hem vergelijkt met onze wonderbejaarde Klaas.

Ik heb de geboortedata van club eens in excel gezet en dat levert de volgende aardige resultaten:

Als we de overige leden indelen in decades is onze samenstelling:

geboortejaar  aantal leden
'40 - '49      5
'50 - '59     10
'60 - '69     15
'70 - '79      8
'80 - '89      1

De gemiddelde leeftijd van de ENPS-er is 46 jaar.

En dan de andere kant van het spectrum, de jonkies:

1. Sanne Visser 24-5-1982
2. Mark Hecker 13-12-1975
3. Regis Huc 16-2-1975

Niek